Sáng tạo số trong khu vực công: Từ chính sách đến thực thi, hướng tới mô hình tăng trưởng mới

Ngày 27/5/2026, Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh (SIHUB, thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh) phối hợp với Liên minh Hợp tác xã Thành phố, Hội Tin học Thành phố và UBND Phường Phú Lợi tổ chức Hội thảo chuyên đề “Sáng tạo số trong khu vực công: Từ chính sách đến thực thi, hướng tới mô hình tăng trưởng mới” tại cơ sở 28 Huỳnh Văn Nghệ, phường Phú Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã trao đổi, chia sẻ vai trò của công nghệ trong nâng cao hiệu quả quản trị công và cải thiện chất lượng dịch vụ hành chính, kinh nghiệm triển khai chính quyền số ở cấp cơ sở, ứng dụng nền tảng phối hợp với các tổ chức nghề nghiệp và đơn vị công nghệ để thiết kế, vận hành và số trong cung cấp dịch vụ cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời thảo luận giải pháp cơ quan quản lý điều chỉnh các giải pháp số phù hợp với thực tiễn địa phương.

Báo cáo tham luận tại Hội thảo, ông Lê Trương Hải Hiếu - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND Phường An Lạc cho biết Phường đã triển khai mô hình An Lạc Business Hub làm hạ tầng số dùng chung để các tổ chức và doanh nghiệp tự vận hành, tự tạo lập thị trường và phát triển kinh doanh của chính họ. Dự kiến mô hình sẽ được nâng cấp lên thành hệ sinh thái An Lạc Business Hub Arobid v2.0 vào tháng 6/2026. Nền tảng thế hệ mới sẽ vận hành toàn diện bằng AI và Big Data với 3 hạ tầng thành phần: B2B Marketplace (chuẩn hóa gian hàng quốc tế bằng AI Onboarding trong vài phút), TradeXpo (hạ tầng triển lãm số chuyên sâu 24/7), và AI Matching (tự động “ghép đôi” chính xác nhà mua và nhà bán dựa trên dữ liệu xuất nhập khẩu toàn cầu). Thực tiễn tại phường An Lạc chứng minh rằng, chính quyền cơ sở không làm thay doanh nghiệp, mà đóng vai trò kiến tạo, cung cấp một hạ tầng số đồng bộ để toàn bộ hệ sinh thái cùng vận hành và phát triển. Phường An Lạc tin tưởng rằng, với phương châm “đồng hành, chia sẻ, cùng phát triển”, mô hình hạ tầng số này sẽ là đòn bẩy quan trọng để đưa kinh tế số của địa phương bứt phá, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số của Thành phố Hồ Chí Minh.

Chia sẻ về Hệ thống học tập cộng đồng và hỗ trợ khởi nghiệp trên nền tảng số, ông Nguyễn Hồng Phúc - Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công Phường Tân Sơn Nhất đã thông tin về mô hình Làng khởi nghiệp Tân Sơn Nhất - lan tỏa đến các điểm sinh hoạt khu phố thành các chi nhánh vệ tinh. Theo đó, người dân thụ hướng trực tiếp các dịch vụ công nghệ cao ngay tại nơi sinh sống, còn doanh nghiệp có môi trường thử nghiệm sản phẩm thực tế với chi phí rủi ro về mặt bằng bằng 0. Trụ cột thứ nhất của mô hình này là Trung tâm đào tạo và các Tổ công nghệ số cộng đồng được đặt ngay ở cộng đồng dân cư để đào tạo kỹ năng số với định hướng khởi nghiệp phải bắt đầu từ tri thức. Trụ cột thứ hai là Thư viện thông minhdo Phường phối hợp kiến tạo với công ty Rebo (công nghệ lõi Noralib), với mục tiêu hình thành tệp Công dân số - biết ứng dụng công nghệ để sẵn sàng đón nhận giải pháp công nghệ từ doanh nghiệp. Dự kiến mô hình sẽ được triển khai thí điểm để chuyển dự án khu chợ đêm truyền thống thành một thực thể số (không dùng tiền mặt, cấp tín dụng vi mô cho tiểu thương, triển khai app đặt món và vận hành giao vận nội bộ.

Ứng dụng giải pháp số trong quản lý hạ tầng và hỗ trợ kinh doanh, hướng tới mô hình tăng trưởng mới, Phường Phú Lợi đã tiếp nhận 1.297 hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh và giải quyết đúng hạn 100% trên nền tảng điện tử có sử dụng chữ ký số, qua đó giúp người dân giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại. Song song với đó, việc rút gọn quy trình, minh bạch thông tin và mở rộng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn. Thông qua hệ thống một cửa điện tử, cổng dịch vụ công và dịch vụ bưu chính công ích, người dân có thể thực hiện các thủ tục về đăng ký kinh doanh, đất đai, xây dựng, lao động hoàn toàn trực tuyến và nhận kết quả tại nhà. Thêm vào đó, mô hình “Alo Trung tâm phục vụ hành chính công xin nghe” - kênh tư vấn từ xa do Phường triển khai cũng hướng dẫn người dân chi tiết về quy trình, hồ sơ, cách thức nộp hồ sơ trực tuyến ngay từ đầu, hạn chế tối đa tình trạng sai sót phải chỉnh sửa nhiều lần. Trong thời gian tới, phường Phú Lợi sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện và liên thông cơ sở dữ liệu số về dân cư, đất đai, hộ kinh doanh, hạ tầng đô thị và các lĩnh vực an sinh xã hội lên các nền tảng dùng chung của Thành phố, bảo đảm dữ liệu được cập nhật, kết nối và khai thác hiệu quả.

Hoàng Kim